فکرت‌ها

همدلی دینی، ضعف تاریخی: نقدی بر روایت کارن آرمسترانگ از زندگی پیامبر اسلام

همدلی دینی، ضعف تاریخی: نقدی بر روایت کارن آرمسترانگ از زندگی پیامبر اسلام
در این نوشته، رویکرد کارن آرمسترانگ به تاریخ اسلام و پیامبر اسلام بررسی و نقد می‌شود. نویسنده با نگاهی همدلانه و متأثر از ایمان مسیحی و رویکردی پلورالیستی، بر قرابت اسلام با مسیحیت و یهودیت تأکید دارد؛ اما در عین حال، اتکای بی‌چون‌وچرای او به روایت‌های سنتی منابع اسلامی و بی‌توجهی به پرسش‌های منبع‌شناختی، اعتبار تاریخی تفسیرهای او را با چالش مواجه می‌کند.
ادامه مطلب

سفارت حیدرعلی خان شیرازی به مصر و حکایت دفن فتنه وهابیه به امر شاه ایران

سفارت حیدرعلی خان شیرازی به مصر و حکایت دفن فتنه وهابیه به امر شاه ایران
سفارت حیدرعلی‌خان شیرازی به مصر (۱۲۳۵ق/۱۸۱۹م) از سوی فتحعلی‌شاه یا عباس‌میرزا نزد محمدعلی‌پاشا، از رویدادهایی است که گزارش پراشتباهی از آن در منابع تاریخ قاجار بازتاب و تکرار یافته است. بر پایه روایت رایج، او پیام ناخشنودی شاه ایران از ناامنی ناشی از حضور آل‌سعود در نجد را به محمدعلی‌پاشا رساند و او را به جنگ با آل‌سعود برانگیخت؛ جنگی که به تصرف درعیه، پایتخت سعودیان، و نابودی دولت نخست آنان انجامید. اما در این یادداشت خواهیم دید که سفر حیدرعلی‌خان حدود دو سال پس از سقوط آل‌سعود به دست قوای مصری صورت گرفته و مأموریت او تحریک محمدعلی‌پاشا به جنگ با وهابیان نبوده است
ادامه مطلب

اسلام و علوم طبیعی؛ نگاهی انتقادی به کتاب شکل‌گیری علم اسلامی مظفر اقبال

اسلام و علوم طبیعی؛ نگاهی انتقادی به کتاب شکل‌گیری علم اسلامی مظفر اقبال
این نوشته با نگاهی انتقادی نشان می‌دهد که کتاب Islam and Science میان دو ادعای متفاوت خلط می‌کند: یکی سازگاری اسلام با علم، و دیگری منشأ اسلامی داشتن خودِ علوم. نویسنده کتاب با استناد به آیات، نیازهای دینی، و رشد برخی دانش‌ها در تمدن اسلامی می‌کوشد پیوندی علّی میان اسلام و علوم طبیعی برقرار کند، اما شواهد او در بسیاری موارد برای این نتیجه کافی نیست. این نقد تأکید می‌کند که تأثیر دین بر جهت‌گیری علمی با ادعای پیدایش علم از دل اسلام یکسان نیست.
ادامه مطلب